Wodny Raport – maj 2020

Odnośniki do artykułów źródłowych w nazwach geograficznych 😉

POLSKA

Inwestycje w branży wodociągowo-kanalizacyjnej

• Inwestycja Wodociągów Kłodzkich. Podstawowy zakres rzeczowy Projektu, to trzy zadania budowlane, w późniejszym terminie po uzyskaniu zgody rozszerzone o kolejne zadania:
  „Modernizacja Oczyszczalni Ścieków w Kłodzku”
  „Budowa kanalizacji sanitarnej w ul. Zajęczej w Kłodzku”
  „Renowacja kanalizacji sanitarnej i ogólnospławnej w Kłodzku”.
• Władze obwodu lwowskiego na Ukrainie przyjmują wnioski od ukraińskich samorządów o dofinansowanie projektów dotyczących gospodarki ściekowej. Finansowanie inwestycji zapewnia strona polska. Projekt „Inwestycje w gospodarce ściekowej poza granicami kraju” ma na celu poprawę i ochronę stanu wód powierzchniowych, podziemnych oraz przejściowych i przybrzeżnych na terenie Polski poprzez inwestycje wodno-ściekowe poza granicami naszego kraju. Budżet na realizację programu trwającego do 2023 roku wynosi 100 mln złotych. Pieniądze w formie preferencyjnego kredytu na 20 lat obejmującego 90 proc. kosztów kwalifikowanych można dostać na budowę, rozbudowę, modernizację oczyszczalni ścieków i systemów kanalizacyjnych, a także na opracowanie dokumentacji projektowej.

Rozwój retencji

• Małopolska gmina Zielonki rusza z programem rozdawania pojemników na deszczówkę. Warta 100 tysięcy złotych inicjatywa ma pomóc mieszkańcom w oszczędzaniu wody i choć trochę powstrzymać skutki suszy.
• 70 tysięcy złotych zarezerwował w swoim budżecie Ostrów Wielkopolski na pilotażowy program dopłat dla mieszkańców, którzy będą zbierać i wykorzystywać wodę opadową.
• We Wrocławiu ma powstać park, który będzie zasilany deszczówką. Nowy park zagospodaruje wodę opadową. Zagospodarowany zostanie teren między rzeką Ślęzą a Olszówką Krzycką. To kolejny krok miasta w kierunku walki z suszą. Przyczyni się do tego specjalny kolektor odprowadzający wodę deszczową.
• W ramach „Krakowskiego programu małej retencji wód opadowych” mieszkańcy od 2014 roku mogą uzyskać dotację celową na wykonanie systemów do gromadzenia i wykorzystywania wód deszczowych. Dotacja mogła pokryć połowę kosztów inwestycji i sięgała maksymalnie 5 tys. zł. Na ten cel od 2014 do 2019 roku przeznaczono ponad 3 mln zł. Powstało 495 instalacji.
• Gmina Choroszcz zachęca mieszkańców do budowy systemów zbierania wody deszczowej i przyznaje dotacje na ten cel. Można dostać do dwóch tysięcy złotych. W najbliższych dniach będą podpisane pierwsze umowy na takie dotacje – poinformował PAP Urząd Miejski w Choroszczy.
• Łódź wdraża programy mikro-retencji i ogrodów deszczowych. Dzięki nim łodzianie będą mogli starać się o dofinansowanie za wykorzystywanie deszczówki.

• Deszczówka z dachu Tauron Areny zasili staw w Krakowie

• Mała retencja w gminie Zławieś Wielka. Trwają przygotowania do montażu zastawek

• Kieleccy radni jednogłośnie opowiedzieli się za tym, by miasto dopłacało do instalacji zbiorników na deszczówkę, do studni chłonnych i ogrodów deszczowych. Dotacje są pomysłem ratusza na walkę ze skutkami suszy.
• Bielszczanie za łapaniem deszczówki. Ogromne zainteresowanie dofinansowaniem bielskiego Ratusza.

• Sosnowiec podwoi pulę dotacji na zbieranie deszczówki. Nawet na 4000 zł dofinansowania mogą liczyć sosnowiczanie, którzy chcą łapać deszczówkę i wykorzystać ją w domu lub ogrodzie

• Mieszkańcy Mikołowa (Śląskie) będą mogli ubiegać się o dotację na zbiorniki umożliwiające zbieranie deszczówki. Urząd miasta zapłaci połowę kosztów, maksymalnie do 1 tys. zł.

• Od 29 czerwca samorządy miejskie będą mogły starać się o unijne dofinansowanie na budowę, rozbudowę lub remont sieci kanalizacji deszczowej oraz zbiorników wód opadowych. Na ten cel zostanie przeznaczone 60 mln zł. Pieniądze z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 rozdysponują Ministerstwo Klimatu i Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Nabór potrwa do 28 sierpnia 2020 r.

• Beczka na deszczówkę. W Gdańsku można ją wygrać, Sopot dofinansuje zakup, a Gdynia dopłaca do ogrodów deszczowych.

Susza

• Wartościowy wywiad Prof. dr hab. Paweł Rowiński z Polska Akademia Nauk – Susza w Polsce to nie tylko efekt globalnego ocieplenia.

• Teksty Lasów Państwowych o potrzebie i działaniach w retencji wód:

  • Zatrzymać wodę w lesie,

  • Na przekór suszy,

  • O małej retencji w dolnośląskich lasach

• O suszy naukowcy mówili od dawna. Problem bagatelizowano.

• Deklaracja prezydentów największych miast. Chodzi o walkę z suszą. Prezydenci 12 największych miast zwracają uwagę, że to na samorządowcach spoczywa odpowiedzialność za mieszkańców. Dlatego podejmują współpracę miast w celu minimalizowania skutków suszy. Współpraca ta ma polegać na: wymianie wiedzy i doświadczeń, dążeniu do zwiększenia retencji wód, szukaniu i wprowadzaniu innowacyjnych rozwiązań zapobiegających stratom wody.

• Choć przez kilka ostatnich dni w Polsce trochę padało, hydrolog dr Mateusz Grygoruk nie jest optymistą. Jak tłumaczył w TOK FM, sytuację zmienić może dopiero co najmniej kilkanaście dni ciągłych opadów o niewielkim natężeniu. Inaczej susza nie odpuści i czekają nas kłopoty.
• List przyrodników: Niektóre istotne aspekty Planu Przeciwdziałania Skutkom Suszy są sprzeczne z jego założeniami. Dotyczy to choćby zaleceń związanych z retencją zbiornikową czy urządzeniami do melioracji wodnej – piszą do premiera naukowcy zrzeszeni w Polskim Towarzystwie Hydrobiologicznym i Nauce dla Przyrody.
• Susza ma znaczenie w wielu aspektach w branży rybackiej – powiedział w rozmowie „W cztery oczy” Jakub Roszuk, dyrektor biura Polskiego Związku Wędkarskiego w Opolu.

Powódź

• Dokładnie 10 lat temu walczyliśmy z dramatyczną powodzią. Wielu straciło dorobek całego życia.
• Padające w Małopolsce od kilku dni deszcze spowodowały przekroczenie stanów ostrzegawczych w kilku rzekach. Grozi nam powódź? Raczej nie. – Sytuacja na rzekach będzie się powoli stabilizować – informuje Joanna Paździo, Rzecznik Prasowy Wojewody Małopolskiego. 31 maja 2020.

Zanieczyszczenia

• Śnięte ryby w Krznie w Białej Podlaskiej. Inspektorzy ochrony środowiska badają wodę.
• Z powodu awarii oczyszczalni ścieków w Kamienicy, podczyszczone tylko mechanicznie (ale nie biologicznie) ścieki spływają rurociągiem bezpośrednio do rzeki Kamienicy. Gmina uruchomiła beczkowozy.

• Wiejskie ścieki. Unia znów zwraca Polsce uwagę. 100 mld złotych potrzeba w naszym kraju na dokończenie inwestycji w gospodarce wodno-ściekowej na obszarach wiejskich – szacują specjaliści. Komisja Europejska wezwała Polskę, by władze zapewniły odpowiedni odbiór i oczyszczanie ścieków komunalnych – zgodnie z wymogami odpowiedniej dyrektywy w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych.

• W kraju panuje susza, tymczasem dodatkowo zatruwa się rzeki – alarmują aktywiści z grupy Przyjaciele Raby. Od początku maja w Małopolsce doszło do kilkunastu wycieków. Tłuste plamy i ścieki pojawiły się m.in. w Kamienicy, Dunajcu, Serafie, Mszance, Rudawie i Drwince.

• SYGNAŁY CZYTELNIKÓW: Ścieki płyną wprost do Sanu

POLSKIE PRAWO WODNE

Parlament Europejski (PE) poinformował, że aby zapobiegać niedoborom wody w Unii Europejskiej (UE) zatwierdził wczoraj rozporządzenie w sprawie ponownego wykorzystania wody. Przyjęte przepisy wejdą w życie dwudziestego dnia po ich opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE i zaczną obowiązywać trzy lata później. Mamy zatem trzy lata na rozważenia czy i jak wdrożyć te przepisy w naszym kraju. Więcej pisałem o tym we wcześniejszym tekście: Relacja z międzynarodowych warsztatów odzysku wody (projekt AQUARES)

Musimy robić więcej w zakresie oczyszczania ścieków, pomimo licznych inwestycji i widocznej poprawy jakości ścieków oczyszczonych. Jak podała Komisja Europejska, w Polsce 1 183 aglomeracje nie posiadają systemu zbierania ścieków komunalnych. Ponadto, w 1 282 aglomeracjach ścieki komunalne wprowadzane do systemów zbierania nie podlegają odpowiedniemu oczyszczaniu przed odprowadzeniem. Polska nie zapewniła także w 426 aglomeracjach bardziej rygorystycznego oczyszczania ścieków komunalnych, wprowadzanych do systemów zbierania i odprowadzanych na obszary wrażliwe.

ŚWIAT

Europa

• Problem rekordowo małej liczby opadów dotknął całą Europę. W Niemczech kwiecień był najsuchszy w historii. Konsekwencją jest m.in. spadek poziomu wody w Renie, największej rzece naszych zachodnich sąsiadów, będącej także ważnym szlakiem transportowym.
• Po wielkiej powodzi „Vesleofsen”, która 25 lat temu dotknęła Norwegię, istnieje ryzyko, że historia się powtórzy. Norweski Urząd ds. Dróg Wodnych i Energetyki (Norges vassdrags-og energidirektorat) alarmuje, że analizy są jednoznaczne i kraj musi się przygotować na wiosenną walkę z żywiołem.
• Burza piaskowa w Kijowie, pustynie tam, gdzie jeszcze niedawno rosła soczysta trawa, to brutalna rzeczywistość Ukrainy, dotkniętej największą od 120 lat suszą. Eksperci zwracają uwagę, że z powodu ciepłej zimy nie dość, że w rzekach jest mało wody, to jest zanieczyszczona.
• Mediolan liczy straty po nocnej powodzi, do której doszło w wyniku ulewnych deszczów. Woda zalała ulice i tunele metra. W niektórych rejonach miasta przerwano dostawę prądu. Intensywny deszcz spowodował wylanie rzeki Seveso, która z kolei zalała kilka dzielnic. Niektóre odcinki metra zamknięto. W ciągu kilku godzin straż interweniowała 100 razy. Gwałtowna burza i silny wiatr powaliły wiele drzew.
• W wyniku protestów odłożono na jesień zrzut nieczystości do bałtyckiej cieśniny Sund z systemu kanalizacji w Kopenhadze. Według władz duńskiej stolicy jest to konieczne w związku z budową inwestycji mieszkaniowej w dzielnicy Nordhavn. Zapowiadany zrzut 290 tys. metrów sześciennych ścieków, które mogłyby wypełnić 200 basenów pływackich, wywołał protesty w Danii oraz Szwecji. Ekolodzy twierdzą, że bogata w substancje odżywcze nieoczyszczona woda przyczyni się do zakwitu sinic w Bałtyku i zabrudzenia plaż.
• Zbiory pszenicy w Niemczech będą jeszcze mniejsze niż w ubiegłym roku

Ameryka Płd, Śr i Płn

• USA: 10 tys. osób ewakuowanych z powodu pęknięcia dwóch tam na rzekach koło miast Midland i Sterling w stanie Michigan. Gubernator Gretchen Whitmer ogłosiła stan wyjątkowy. Z powodu silnych ulew poważnie uszkodzona została tama Edenville na rzece Tittabawassee w Midland oraz tama Sanford na rzece Rifle w pobliżu miasta Sterling. Ze zdjęć opublikowanych na portalu CNN wynika, że obie konstrukcje załamały się pod naporem wody i są poważnie zniszczone.

Afryka

• Powodzie w Afryce Wschodniej. Kilkaset ofiar śmiertelnych. Ulewne deszcze, a w konsekwencji powodzie, nawiedziły Afrykę Wschodnią. Żywioł najbardziej dotknął Kenię, Somalię, Rwandę i Ugandę, gdzie zginęło łącznie kilkaset osób. W czwartek 55 osób zostało uznanych za zmarłe w związku z osuwiskami i powodziami” – podało w czwartek na Twitterze rwandyjskie ministerstwo zarządzania kryzysowego. Jak pisze agencja Reutera, gwałtowne opady, jakie nawiedziły kraj w ostatnich tygodniach, doprowadziły do osunięć ziemi, które zniszczyły domy znajdujące się na zboczach gór. Władze w przeszłości zachęcały mieszkańców podgórskich rejonów do przeprowadzki.

Wodne doniesienia naukowe

W kwietniu jedno z topowych czasopism naukowych wydało numer poświęcony całości suszy. Na bazie tych publikacji naukowych powstały wartościowe doniesienia medialne:

• Susze przyszłości. Szybko zatęsknimy za 2020 rokiem. Przeczytacie na portalu SmogLab.

• Polacy zaprojektowali przydrożne słupki magazynujące deszczówkę

Podobał Ci się mój artykuł? Możesz wesprzeć moją działalność darowizną i zostając moim Patronem lub Mecenasem
tutaj więcej informacji

Możesz też zarejestrować się poprzez poniższy formularz, aby otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach. Nie ujawnię nikomu Twojego adresu!